Lambda sensörü

Lambda sensörünün işlevleri nelerdir?

Benzin motorlarının egzoz emisyon özelliklerini iyileştirmek üzere üç yollu katalizatörlerle birlikte lambda kumandası geliştirildi.

Bu teknoloji nasıl çalışıyor?

Prensibi hepimiz biliyoruz: İçten yanmalı motorlar organik maddeleri, yani benzin, yakarak çevreye zararlı gazlar yayıyor. Bu istenmeyen etkiyi hafifletmek üzere, emisyonları çevreye daha az zarar veren gazlara dönüştüren katalizatör kullanılır.

Bunu sağlamak üzere, motor ile katalizatör arasında, egzoz gazındaki artık oksijen oranını elektrotlar aracılığıyla ölçen ve bu şekilde elde edilen değerleri motor kumandasına ileten lambda sensörü kullanılır. Motor kumandası, sensörden gelen sinyali işleyip karışım oluşturucusu üzerinden optimum yakıt/hava karışımını ayarlar.

Lambda sensörü

Burada, Alman fiziko-kimyacı Walther Nernst’in (1864-1941) prensibine göre işleyen, zirkonyum dioksitten (ZRO2) yapılma bir oksijen sensörü söz konusudur. Nernst, bir elektrodun normal potansiyelinin etki eden madde konsantrasyonuna bağımlı olarak tanımlanabileceğini ortaya koymuştur.

Lambda sensörü ile ilgili olarak da bu, egzoz gazındaki artık oksijen oranının lambda sensöründe bulunan elektrotlar yardımıyla ölçülebileceği anlamına gelir.

Sensör, dış elektrot (dış platin tabakası) etrafında egzoz gazı akımı dolaşırken iç elektrot çevre havası ile bağlantılı olacak şekilde egzoz gazı akımı içerisinde durmaktadır.

Zirkonyum dioksit seramiği yaklaşık 300°C’den itibaren oksijen iyonları için iletken hale geldiğinden, dış ve iç elektrotlar arasında oksijen oranı farkları bulunması halinde maksimum 1 V düzeyinde bir elektrik gerilimi oluşur ve bu gerilim kablo bağlantıları aracılığıyla çekilir.

Dış elektrotta oluşan oksijen konsantrasyonu büyük ölçüde yakıt/hava oranına ve elektrot yüzeyi üzerindeki kimyasal reaksiyona bağımlıdır ve lambda (λ) bölgesinde sensör geriliminde sıçramalı bir seyir yaratır.